Słownik jest fragmentem pracy magisterskiej Anety Skrzęty na Uniwersytecie Jagiellońskim w 2003roku.
Skróty:ang. – angielski
czes. – czeski
franc. - francuski
grec. - grecki
gw. - gwara
łac. - łacina
mnż. – męskonieżywotny
mż. - męskożywotny
n. – nijaki
niem. - niemiecki
nmos. – niemęskoosobowy
np. – na przykład ros. - rosyjski
rz. – rzeczownik
tur. - turecki
ukr. – ukraiński
węg. - węgierski
włos. - włoski
żeń. – żeński
zob. - zobacz
Znaki:
|| - oddziela hasła synonimiczne
/../- oddziela wymowę gwarową hasła od jego zapisu literackiego
‘...’ – cudzysłów
O sposobie zapisywania wymowy więcej znajdziesz tu: http://pl.wikipedia.org/wiki/Transkrypcja_fonetyczna
Wybierz literę:
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
K
L
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
W
Z
Ź
Ż
B
powrót do góry stronyBalia /bal’io / - rz. żeń., blaszane naczynie dawniej służące do kąpieli i do prania bielizny
Balijka / bal’iika / - rz. żeń., zob. balia
Baniak / bańok / - rz. mnż., blaszany garnek do gotowania
Baniaczek / bańoček / - rz. mnż., zob. baniak
Bańka na mleko /bańka na mlyků / - zob. kawiarka
Baryłka / baryuka / - rz. żeń., niewielka beczułka służąca do przechowywania miodu, (niem.)
Beczka / bečka / - rz. żeń., drewniane naczynie służące do kiszenia kapusty
Beczułka / byčůuka / - rz. żeń., zob. beczka
Bieżnik / b’iyžńik / - rz. mnż., lniana, haftowana mata na ścianę
Blacha do pieczenia / blaxa dů p’iyčyńo / - to, w czym piecze się ciasto
Bojler / bůilyr / - rz. mnż., elektryczne urządzenie do ogrzewania bieżącej wody, (ang.)
Bratrura / bradrura / - rz. żeń., część pieca kuchennego, która pełniła rolę piekarnika
Brytfanka / brytfaηka / - rz. żeń., owalne naczynie do duszenia potraw, (niem.)
Brytfanna / brytfa•na / - rz. żeń., zob. brytfanka
Butelka / butelka/ - rz. żeń., szklane naczynie z szyjką do przechowywania płynów, (franc.)
Buteleczka / butelečka / - rz. żeń., zob. butelka
Butla na wino / butla na v’inů /- pękate naczynie służące do wyrabianie wina domowej roboty
C
powrót do góry stronyCeber / ceber / - rz. mnż., drewniane naczynie dawniej używane do noszenia wody
Cebrzyk / cebžyk / - rz. mnż., zob. ceber
Cerata / cyrata / - rz. żeń., nieprzemakalna tkanina do nakrywania kuchennego stołu, (łac.)
Chlebak / xlybok / - rz. mnż., pojemnik do przechowywania chleba
Chłodnia / xuodńů / - rz. żeń., urządzenie do przechowywania żywności w niskiej temperaturze
Chochelka / xůxelka / - rz. żeń., zob. chochla
Chochla / xůxla / - rz. żeń., to, czym nabiera się zupę
Cukiernica /cuk’iyrn’ica/ ║ cukierniczka / cuk’iyrn’ička / - rz. żeń., pojemnik na cukier
Czajnik / čaińik / - rz. mnż., to w czym parzy się herbatę, (ros.)
D
powrót do góry stronyDenko / dyηků / - rz. n., nazwa tego, czym przykrywa się garnki
Deska do krojenia /deska dů krůiyńů / - drewniana lub plastikowa tacka do krojenia
Druszlak / drušlok / - rz. mnż., naczynie o dziurkowanym dnie służące do odcedzania, (niem.)
Dzban / ʒban / - rz. mnż., naczynie z uszkiem do nalewania herbaty
Dzbanek / ʒbanek / - rz. mnż., zob. dzban
Dziadek do orzechów / ʒadeg dů uůžexůf / - to, czym rozgniata się orzechy
Dzieża / ʒyža / - rz. żeń., drewniane naczynie do rozczyniania ciasta na chleb
Dzieżka / ʒyška / - rz. żeń., zob. dzieża
E
powrót do góry stronyEkspres do kawy / ekspres dů kavy / - urządzenie do parzenia kawy, (ang.)
F
powrót do góry stronyFartuch / fartux / - rz. mnż., ochronna odzież kuchenna, (niem.)
Fartuszek / fortušek / - rz. mnż., zob. fartuch
Filiżanka / f’il’ižaηka / - rz. żeń., porcelanowe naczynie z uszkiem do picia kawy, (tur.)
Flaczarka / flačarka / - rz. żeń., miseczka do podawania flaków
Flaszka / flaška / - rz. żeń., zob. butelka
Foremki do ciastek / fůrymk`i dů ćastek / - to, czym wykrawa się ciasteczka
G
powrót do góry stronyGarczek /gorček/ ║ garnek /gornek / - rz. mnż., naczynie do gotowania posiłków
Garnuszek /gůrnušek / - rz. mnż., nieduże naczynie do picia
Gliniak /gl’ińok / - rz. mnż., garnek z gliny służący do kiszenia barszczu
Grzałka / gžouka / - rz. żeń., elektryczne urządzenie do zagotowywania wody
I
powrót do góry stronyImbryk /imbryk /- rz. mnż., naczynie do parzenia herbaty, (tur.)
J
powrót do góry stronyJunkers /iůηkers /- rz. mnż., gazowe urządzenie do ogrzewania bieżącej
wody
K
powrót do góry stronyKamienniak /kam’iyńok / - rz. mnż., zob. gliniak
Kamień do ostrzenia /kam’iyń dů uostšyńo/ - kamień na którym ostrzy się noże kuchenne
Karafka /karafka / - rz. żeń., ozdobnie szlifowana butelka do nalewek, (włos.)
Kawiarka / kaw’iorka / - rz. żeń., ║ bańka na mleko / bańka na mlyků / - naczynie do noszenia mleka
Kieliszek /k’iyl’išek / - rz. mnż., to, z czego pije się alkohol
Klosz /klůš/ - rz. mnż., okrągłe naczynie na nóżce do podawania owoców i ciast, (franc.)
Korek do butelek /kuorek dů butelyk / - to, czym zamyka się butelki
Korkociąg /kůrkoćůηk / - rz. mnż., to, czym otwiera się butelki
Kosz na śmieci /kuoš na śm’iyći / - pojemnik do gromadzenia odpadków
Krajalnica /krajalńica /- rz. żeń., urządzenie do krojenia chleba i wędlin
Kredens /kredys/ - rz. mnż., drewniany mebel kuchenny, (franc.)
Krzesło /kšesuo/ - rz. mnż., to, na czym się siedzi
Kubek / kubek / - rz. mnż., porcelanowe lub fasjansowe naczynie do picia, (niem.)
Kuchenka mikrofalowa /kuxyηka m’ikrůfalovo/ ║ mikrofalówka / m’ikrůfalůfka / - rz. żeń., urządzenie, które gotuje mikrofalami
Kuchnia /kuxńo/ - rz. żeń., I miejsce przygotowania posiłków, II elektryczne lub gazowe urządzenie do gotowania, (niem.)
kufel /kufel/ -rz. mnż., naczynie do picia piwa, (niem.)
L
powrót do góry stronyLejek /l’iiyk / - rz. mnż., to, przez co wlewa się płyny do butelek
Literatka / l’ityratka/ - rz. żeń., mała, wąska szklaneczka
Lodówka /lůdůfka/ - rz. żeń., - urządzenie do przechowywania żywności w celu przedłużenia jej świeżości
Ł
powrót do góry stronyŁawka /uafka/ - rz. żeń., długi, drewniany mebel do siedzenia
Łopatka do tortów / uopatka dů tůrtof / - specjalna łyżka do podawania tortów
Łyżeczka /uyžečka / - rz. żeń., zob. łyżka
Łyżka /uyška/ - rz. żeń., to, czym się je
Łyżka cedzakowa /uyška cyʒokovo/ - dziurkowana łyżka do wyciągania pierogów z wody
M
powrót do góry stronyMalakser /malakser/ - rz. mnż., wielofunkcyjne urządzenie do przygotowywania potraw
Mątewka /můntefka/ - rz. żeń., drewniany, rosochaty patyczek do mieszania mąki w mleku
Makutra / makutra/ - rz. żeń., gliniana miska z rowkami do ucierania
Maszynka do mielenia mięsa /mašyηka dů m’iylyńo m’iysa/- urządzenie do mielenia mięsa
Maśniczka / maśńička / - rz. żeń., drewniane urządzenie do ręcznego wyrobu masła
Menażka /mynaška / - rz. żeń., naczynie blaszane do przenoszenia posiłków, (niem.)
Miednica / m’iydńica/ - rz. żeń., naczynie dawniej służące do mycia
Mikser /m’ikser / - rz. mnż., wielofunkcyjne urządzenie do przygotowywania posiłków
Miotła / m’ietua / - rz. żeń., to, czym zamiata się śmieci
Misa / m’isa / - rz. żeń., zob. miska
Miska /m’iska/ - rz. żeń., naczynie służące do jedzenia zupy
Miseczka /m’isečka/ - rz. żeń., zob. miska
Młynek do kawy /muynek dů kavy/ - to, czym miele się kawę
Moździerz /moźʒyš/ - rz. mnż., naczynie do przygotowywania mikstur ziołowych, (czes.)
Myjka / myiůk / - rz. żeń., to, czym myje się naczynia
N
powrót do góry stronyNakrętka na słoik /nakryntka na suoiik/ ║ zakrętka /zakryntka/ - to, czym zakręca się słoiki
Niecka / ńycka / - rz. żeń., podłużny, drewniany pojemnik na mąkę
Nożyk /nuožyk/ - rz. mnż., zob. nóż
Nóż / nůš/ - rz. mnż., to, czym się kroi
O
powrót do góry stronyObrus /uobrus/ - rz. mnż., lniana tkanina do nakrywania stołu
Okap kuchenny / uokap kuxy•ny/ - urządzenie wchłaniające powstałą przy gotowaniu parę
Ostrzałka do noży /uostšouka dů nožy/ - to, czym ostrzy się noże
Otwieracz do konserw / uotf’iyroč dů kůnserf / - to, czym otwiera się puszki
P
powrót do góry stronyPaciocha /paćoxa/ - rz. żeń., duża drewniana łyżka
Pałka do ucierania /půuka dů ućyrańo/ - to, czym uciera się masę
Patelnia /patelńo/- rz. żeń., naczynie służące do smażenia
Piec /p’iec / - rz. mnż., miejsce do pieczenia chleba
Piecyk /p’iecyk/ - rz. mnż., I urządzenie do ogrzewania, II przyrząd do pieczenia
Piekarnik /p’iykarńik/ - rz. mnż., część kuchni służąca do pieczenia
Piwnica /p’iyvńica/ - rz. żeń., pomieszczenie do przechowywania zapasów na zimę
Pochłaniacz pary /půxuańoč pary / - zob. okap kuchenny
Pociosek /půćosek/ - rz. mnż., uchwyt do wyciągania chleba z pieca
Podomka /půdůmka/ - rz. żeń., wierzchnie ubranie domowe
Pokrywka /puůkryfka/ - rz. żeń., nakrycie na garnki
Popielnik /půp’iyl’ńik/ - rz. mnż., część kuchni , tam gromadzi się popiół
Prodiż /prod’iš/ - rz. mnż., elektryczne urządzenie do pieczenia, (franc.)
Przetak /pšetok / - rz. mnż., duże sito do przesiewania mąki
Przykrywka /pšykryfka/ - rz. żeń., zob. pokrywka
Pucharek do lodów /puxareg dů lodůf/ - szklane naczynie do podawania deserów, (niem.)
R
powrót do góry stronyReszo /ryšů/ - rz. n., urządzenie do gotowania na gazie
Rondel /růndel/ - rz. mnż., niskie naczynie do gotowania i duszenia, (franc.)
Rondelek /růndelyk/ - rz. mnż., zob., rondel
Robot kuchenny /robot kuxy•ny/ - urządzenie usprawniające pracę w kuchni posiadające wiele funkcji, (czes.)
S
powrót do góry stronySalaterka /salatyrka/ - rz. żeń., porcelanowe lub szklane naczynie, głębsze niż talerz, do podawania sałaty, (franc.)
Scyzoryk /scyzůryk/ - rz. mnż., zob. nożyk
Serweta /syrveta/ - rz. żeń., tkanina do nakrywania kuchennej ławy, (franc.)
Serwis /syrv’is/- rz. mnż., zob. zastawa stołowa, (franc.)
Sito /śitů/ - rz. n., to, czym się przesiewa mąkę
Sitko /śitků/ - rz. n., zob. sito
Słoik /suoiik / - rz. mnż., szklane naczynie do przechowywania kompotów
Słój /suůi/ - rz. mnż., zob. słoik
Sokowirówka /sůkův’irůfka/ - rz. żeń., elektryczne urządzenie do wyciskania soku
Sokownik /sůkův’ńik/ - rz. mnż., naczynie do robienia soków przez odparowywanie
Solniczka /sůl’ńička/ - rz. żeń., pojemniczek na sól
Sosjerka /sůs’iyrka/ - rz. żeń., to, w czym podaje się sól, (franc.)
Spodek /spůdek/ - rz. mnż., mały talerzyk pod filiżankę
Stolnica /stůl’ńica/ - rz. żeń., drewniany blat służący do zagniatania ciasta
Stołek /stůuek / - rz. mnż., to, na czym się siedzi
Stół /stůu/ - rz. mnż., drewniany mebel kuchenny przy którym się siedzi i jada posiłki
Suszarka /sušarka/- rz. żeń., to, na czym suszy się umyte naczynia
Szaflik /šůfl’ik/ - rz. mnż., naczynie drewniane dawniej służące do mycia
Szatkownica /šatkůvn`ica/ - rz. żeń., to, czym szatkuje się kapustę
Szczotka do butelek /ščůtka dů butelyk/ - to, czym myje się butelki
Szklanka /šklůηka / - rz. żeń., to, w czym się pije
Szmata do podłogi /šmata dů půduog’i/- szmata do mycia podłogi
Ś
powrót do góry stronyŚcierka /śćyrka/ - rz. żeń., nieduża szmatka do ścierania
Śmieciarka /śm’iyćarka / - rz. żeń., to, na co zmiata się śmieci
T
powrót do góry stronyTaboret /taborek/ - rz. mnż., drewniany stołek
Tacka /tacka / - rz. żeń., to, na czym podaje się szklanki i talerze, (niem.)
Talerz /talyš/ - rz. mnż., to, z czego się je
Talerzyk /talyžyk/ - rz. mnż. zob. talerz
Tarka /tarka/ - rz. żeń., przyrząd do ścierania owoców i warzyw
Tasak /tasok/ - rz. mnż., ostry, kuchenny nóż
Termos / termos/ - rz. mnż., urządzenie podtrzymujące wysoką temperaturę napojów
Tłuczek /tuček/ - rz. mnż., to, czym ugniata się ugotowane ziemniaki
Tortownica /tůrtůvńica/ - rz. żeń., forma do pieczenia tortu
Trzepaczka /čšypačka/ - rz. żeń., to, czym ubija się pianę
W
powrót do góry stronyWaga kuchenna /voga kuxy٠no/ - to, czym waży się produkty spożywcze
Wałek do ciasta /voueg dů ćasta/ - to, czym rozwałkowuje się ciasto
Waza /vaza/ - rz. żeń., naczynie do podawania zupy, (niem.)
Wek /vek/ - rz. mnż., zob. słoik
Wiadro /v’iadrů/ - rz. n., to, w czym nosi się wodę
Wiaderko /v’iaderků/ - rz. n., zob. wiadro
Widelec /v’idelyc / - rz. mnż., to, czym się je mięso
Widelczyk /v’idelčyk/ - rz. mnż., zob. widelec
Z
powrót do góry stronyZamrażalnik /zamražalńik/ - rz. mnż., część lodówki, która służy do zamrażania żywności
Zamrażarka /zamražarka/ - rz. żeń., urządzenie do zamrażania żywności
Zapalniczka /zapůlńička/ - rz. żeń., urządzenie do podpalania gazu na kuchni
Zapałka /zapůuka/ - rz. żeń., to, czym się podpala gaz
Zapaska /zůpaska/ - rz. żeń., kuchenny fartuszek do pasa
Zastawa stołowa /zastava stůuovo/ - komplet naczyń obiadowych lub śniadaniowych
Zlew /zlyf/ ║ zlewozmywak /zlyvůzmyvok/ - pojemnik z odpływem do mycia naczyń
Zmiotka /zm’iotka/ - rz. żeń., zob. śmieciarka
Zmywarka do naczyń /zmyvarka dů nůčyń/ - nowoczesne elektryczne urządzenie do zmywania naczyń
Ż
Żeleźniak /žyleźńok/ - rz. mnż., duży garnek służący do gotowania posiłkówpowrót do góry strony